Κάντε like και στις σελίδες

   του Studio Lefkatas στο facebook 

    για να ενημερώνεστε άμεσα

    σχετικά με ότι ανεβαίνει στο

    site μας. (Click στα links)

Lefkatas Tv

Θέλουμε το Lefkatas Tv πίσω στους Δέκτες μας

Lefkatas News

Studio Lefkatas

Διαφήμιση

Κάντε click στην φωτογραφία για περισσότερα

 
FAIL (the browser should render some flash content, not this).



Αγωγή κατέθεσε η Ιερά Μητρόπολη για την υπόθεση Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος Λευκάδος
PDF Εκτύπωση E-mail
Δευτέρα, 17 Μάιος 2010

Διά του παρόντος επιθυμούμε να ενημερώσουμε τον πιστό λαό της Λευκάδος, καθώς και όλους τους ενδιαφερομένους σχετικά με την εξέλιξη της υποθέσεως του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος, ο οποίος βρίσκεται στην Κεντρική Πλατεία της Λευκάδος, αποτελεί ένα από τα πλέον αξιόλογα και ιστορικά μνημεία της πόλης αυτής, τόπο Λατρείας του Θεού και τιμής του Αγίου επί αιώνες μέχρι προ δεκαετίας, απειλείται όμως σήμερα με κατάρρευση.

 

Ήδη χθες, 13 Μαΐου 2010 η Ιερά Μητρόπολις και ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Θεόφιλος κατέθεσαν αγωγή ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Λευκάδος κατά του κ. Σπυρίδωνος Μ. Τσαρλαμπά, ο οποίος επιμένει να εμφανίζεται ως ιδιοκτήτης δήθεν του Ιερού Ναού, εμποδίζοντας την πρόσβαση των πιστών εντός αυτού, ακόμη και της Ιεράς Μητροπόλεως.

 

Η συζήτηση της αγωγής προσδιορίστηκε για την 11η Μαρτίου 2011.

Η Ιερά Μητρόπολις με την κατατεθείσα αγωγή ζητά, μεταξύ άλλων, να αναγνωριστεί ότι ο εναγόμενος δεν έχει δικαίωμα ιδιοκτησίας επί του ανωτέρω Ιερού Ναού και να επιτραπεί η πρόσβαση αυτής και των πιστών στο Ναό.

Το πλήρες κείμενο της αγωγής είναι στη διάθεση παντός ενδιαφερομένου.

 

ΕΝΩΠΙΟΝ ΤΟΥ  ΠΟΛΥΜΕΛΟΥΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟΥ   ΛΕΥΚΑΔΑΣ

ΑΓΩΓΗ

1. Της Ιεράς Μητροπόλεως  Λευκάδας και Ιθάκης (νομικό πρόσωπο   δημοσίου δικαίου) νόμιμα  εκπροσωπουμένης  υπό του  Μητροπολίτου της

2. Του Μητροπολίτου της Ιεράς Μητροπόλεως  Λευκάδας και Ιθάκης Θεοφίλου (κατά κόσμον Κωνσταντίνου) Μανωλάτου, κατοίκου  Λευκάδας .

ΚΑΤΑ

Σπυρίδωνος  Τσαρλαμπά  του Μάρκου και της Αικατερίνης, κατοίκου Λευκάδας.

**************************************************

1.  Ο  Ιερός  Ναός  του Αγίου  Σπυρίδωνα

α.  Στην πόλη της Λευκάδας,   της νήσου   Λευκάδας , επί  της  κεντρικής πλατείας της πόλεως,   υφίσταται  Ιερός Ναός   αφιερωμένος στον Άγιο Σπυρίδωνα,   εμβαδού  224,14 μ2 ,  επί οικοπέδου  εμβαδού    398 μ2 περίπου   που συνορεύει  ανατολικά με την οδό  Ιωάννου  Μελά  πέραν της  οποίας  η  κεντρική πλατεία Εθνικής  Αντίστασης   της πόλεως  Λευκάδας, βόρεια με την οδό  Δημάρχου Βερροιώτη, δυτικά  με  την οδό Φιλαρμονικής  και  νότια  με πάροδο της οδού Ιωάννου Μελά.

Ο κτηματολογικός  αριθμός (K.Α.Ε.Κ.)  του  ακινήτου είναι 340260313008.

Ο ναός  αυτός, που είναι μονόχωρη Βασιλική, αποτελεί  ιστορικό - εκκλησιαστικό μνημείο της  πόλεως  και της νήσου  Λευκάδας  με τεράστια   θρησκευτική - λατρευτική  σημασία  και προσφορά   και  ήταν  ανέκαθεν  παραδεδομένος   στη   δημόσια  λατρεία.

Ο  ιερός ναός  οικοδομήθηκε για πρώτη φορά το 1685, σε οικόπεδο κυριότητας του Ενετικού (τότε) Δημοσίου, το οποίο παραχώρησε με διάταγμά του ο Ενετός αρχιστράτηγος Φραγκίσκος Μοροζίνη σε κατοίκους της τότε ανοικοδομούμενης πόλεως της Λευκάδας, με σκοπό να ανεγερθεί επ’ αυτού ναός για την εξυπηρέτηση των λατρευτικών τους αναγκών, ο οποίος  υπαγόταν  εις την εκκλησία -  μητρόπολη της  νήσου  Λευκάδας   και έκτοτε  λειτουργούσε κανονικά, αφιερωμένος  εις την θεία λατρεία,  διοικούμενος από τη Μητρόπολη Λευκάδος .

Ο ναός, έχοντας καταρρεύσει από σεισμούς, ανοικοδομήθηκε στις σημερινές του διαστάσεις το έτος 1836.

Mε την αριθμ. 15904/1962 απόφαση του  υπουργού  προεδρίας   της κυβέρνησης (ΦΕΚ 473/1962 τεύχος Β΄)  ο  ιερός  ναός  κηρύχθηκε  ιστορικό  διατηρητέο  μνημείο.

Β. Από νομικής πλευράς, από της ανεγέρσεως του,   πλήρως ταυτιζομένης της    θρησκευτικής - πνευματικής  πτυχής,  ο ανωτέρω   ιερός ναός  υπήρξε «ΚΤΗΤΟΡΙΚΟΣ  » .

Το  κτητορικό   πνευματικό και νομικό καθεστώς  του  ναού αυτού,  ήταν πάντα ξεκαθαρισμένο, γνωστό και αποδεκτό και μέχρι σήμερα,   ουδείς  εκ των κτητόρων  το αμφισβήτησε  προβάλλοντας  ιδιοκτησιακό δικαίωμα  επ’ αυτού,   όπως   όψιμα  και  αβάσιμα   προβάλλει  ο εναγόμενος, γιος   ενός  εκ των κτητόρων  του ναού , του  Μάρκου Τσαρλαμπά. Ο τελευταίος αυτός κτήτορας (Μάρκος Τσαρλαμπάς)  σαφώς  αναγνώριζε   ότι ο ναός τυγχάνει κτητορικός, αυτό άλλωστε  υπεστήριξε  και το έτος  1940  εκδοθείσης  της αριθμ.  55/1940  αποφάσεως  του  προέδρου του Πρωτοδικείου   Λευκάδας  και γι’ αυτό δεν τον  συμπεριέλαβε στην διαθήκη του  ως περιουσιακό του στοιχείο,  όπως παρακάτω   αναλυτικά αναφέρουμε, ούτε και μετέφερε, ούτε καν  επιδίωξε  να μεταφέρει   το κτητορικό του δικαίωμα  στον εναγόμενο καθ΄ οιονδήποτε  τρόπο.

Το δε κτητορικό  δικαίωμα  επί   του  ιερού ναού   σε αντιδιαστολή με το  κατά την έννοια του αστικού κώδικα  ιδιοκτησιακό δικαίωμα, ξεκαθαρίστηκε  και σαφέστατα  διατυπώνεται   σε  δίκη που διεξήχθη  με την συμμετοχή  όλων των κληρονόμων του  εν λόγω  κτήτορα  ( Μάρκου Τσαρλαμπά )   εκδοθείσης      της αριθμ.  195/1980 απόφασης του Αρείου Πάγου  στην οποία  αναλυτικά παρακάτω αναφερόμαστε .

Το κτητορικό δικαίωμα  επί ναού, όπως και στον συγκεκριμένο  ιερό ναό  του Αγίου  Σπυρίδωνος, είναι  δικαίωμα πνευματικό   εκκλησιαστικού περιεχόμενου,     αναγνωρισμένο  μέσα από τους κανόνες της Εκκλησίας μας και περιορίζεται  στο  δικαίωμα  διοικήσεως  και διαχειρίσεως,   με  σκοπό  είτε την   ανοικοδόμηση είτε  την συντήρηση  είτε  την  επισκευή  τινός  ναού, παρέχοντας  στον κτήτορα τιμητικά – ηθικά  μόνο προνόμια, καθώς και  το δικαίωμα  να  μεταφέρει το κτητορικό του δικαίωμα  στα  τέκνα  του. Είναι δε  παντελώς διαφορετικού  περιεχομένου  από το όψιμα προβληθέν   από τον εναγόμενο  ιδιοκτησιακό δικαίωμα .

Ο εκάστοτε  επίσκοπος απονέμοντας  το κτητορικό δικαίωμα,   αυτονόητα   διακρατεί και  το δικαίωμα  ανάκλησης  σε περίπτωση που ο κτήτορας δεν λογοδοτεί κανονικώς και  δεν  εκπληρώνει τις υποχρεώσεις  του (άρθρο 86 ΑΝ  2200/1940).

Κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας, βέβαια, στα Επτάνησα η Ενετική Πολιτεία για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας παρακράτησε υπέρ εαυτής την αρμοδιότητα απονομής του κτητορικού δικαιώματος, παρόλο που το κανονικό δίκαιο και της Ορθόδοξης και της Καθολικής Εκκλησίας ρητά την αναγνώριζε υπέρ του οικείου Επισκόπου. Για τον λόγο αυτό οι κτήτορες του Ι. Ναού Αγ. Σπυρίδωνος απέκτησαν το δικαίωμά τους το 1684 με πράξη της πολιτικής εξουσίας.

Μετά την Ένωση όμως και την αποκατάσταση της κανονικής τάξεως ο εκάστοτε Μητροπολίτης Λευκάδος ασκούσε πλήρως τις νόμιμες και κανονικές αρμοδιότητές του επί του Ι. Ναού, ήτοι όχι μόνο πράξεις λατρευτικού και αμιγώς πνευματικού περιεχομένου, αλλά και διοικητικής εποπτείας.

Οι κτητορικοί ναοί, που ανάγονται  από καταβολής  της Εκκλησίας μας, ήσαν στα Επτάνησα  φυσιολογική  -  αυτονόητη  εξέλιξη,  διότι   λόγω  του σεισμογενούς  της   περιοχής , ευσεβείς  άνθρωποι (κτήτορες)  αναλάμβαναν  το «πνευματικό έργο»  της   ανοικοδόμησης, επισκευής και την εν γένει  συντήρηση  τινός ναού, χωρίς το δικαίωμα που τους απονέμεται να συνεπάγεται δικαιώματα κυριότητας καθ’ οιονδήποτε τρόπο, διότι  οι ναοί  ήσαν  και  εξακολουθούν  να είναι κατά τις  διατάξεις  του άρθρου  966  Α.Κ., εκτός συναλλαγής,  ως  προορισμένοι να εξυπηρετούν θρησκευτικούς σκοπούς. Συνεπώς, ακόμη και ο σφετερισμός  του κτητορικού  δικαιώματος ήταν και είναι νομικά ανεπίτρεπτος, αποκλειομένης πάσης διακατοχής και χρησικτησίας  και απαγορευομένης  της μεταβιβάσεως πράγματος εκτός συναλλαγής , καθισταμένης της  σχετικής  τυχόν  δικαιοπραξίας  εξ υπαρχής   άκυρης (άρθρο  174 Α.Κ.).

Κατά την διάταξη  του  άρθρου   45 Ν.    590/1977  περί Καταστατικού  Χάρτου  της Εκκλησίας  της Ελλάδος :

«Οι ιεροί ναοί , τα εν  λατρευτική   χρήση  ιερά  σκεύη, άμφια ,  λειτουργικά βιβλία  και εικόνες  αποτελούν  πράγματα  ιερά , καθιερωμένα ή  ηγιασμένα , και  ισχύουν  επ’ αυτών  αι διατάξεις  των άρθρων  966 και 971  του  Αστικού Κώδικος»

2.   Οι κτητορικοί ναοί

α.   Οι κτητορικοί ναοί, ως   κατηγορία ναών, αντικατοπτρίζοντες  την  από αιώνων παράδοση της  Ορθόδοξης  του Χριστού Εκκλησίας μας,  μνημονεύονται    ως κατηγορία ναών και στον   αναγκαστικό νόμο 2200/1940  « περί ιερών ναών και εφημερίων»  (άρθρα  1   και     74   «Περί ναών και εφημερίων  της Επτανήσου»  )

Κατά τις  ανωτέρω διατάξεις  οι ναοί των Επτανήσων  διακρίνονται  εις ενοριακούς,  συναδελφικούς,  κτητορικούς, κοινοτικούς και   ιδιόκτητους .

- Κτητορικοί  είναι οι ναοί  «οι ανήκοντες  εις κτήτορας  ή οικογενείας  κτητόρων  ελάσσονας  των οκτώ»

- Ιδιόκτητοι είναι οι ναοί « οι ανήκοντες  ως ιδιοκτησία  εις εν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπο .»

Με την  ανωτέρω διάταξη  του ν.  2200/1940  όπως ανωτέρω εξετέθη  με σαφήνεια αντιδιαστέλλεται ο κτητορικός  ναός  από τον ιδιόκτητο, γεγονός  μεγίστης σημασίας, αφού  πλέον ο καθένας  δεν μπορεί  να  επικαλείται, όταν αναφέρεται  σε κτητορικό δικαίωμα, ότι  εννοεί  δήθεν  ιδιοκτησιακό, ούτε ότι το κτητορικό δικαίωμα  επί ναού  είναι  δικαίωμα ιδιοκτησιακό.

Στην ουσία  η  νομοθεσία αποδέχθηκε  τους  ισχύοντες ιερούς  κανόνες  της εκκλησίας μας  που  καθορίζουν   το  νομικό καθεστώς των ιερών ναών.

Ας μας επιτραπεί δε να πούμε ότι ο  Μάρκος Τσαρλαμπάς, πατέρας του εναγομένου, ο οποίος ήταν βουλευτής Λευκάδας  και  νομικός, ήταν  βαθύς  γνώστης αυτών.

Σημειώνεται  ότι προκειμένου  να χαρακτηρισθεί, κατά την ως άνω διάταξη, κάποιος ναός ως «ιδιόκτητος» δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν μόνο το αριθμητικό κριτήριο, δηλαδή αν ανήκει ως ιδιοκτησία σε ένα μόνο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, αλλά και άλλα κρίσιμα στοιχεία, όπως ο τρόπος οικοδομήσεως του ναού. Εν προκειμένω, ο ναός έχει ανεγερθεί επί εκτάσεως του δημοσίου και, καθώς χρησικτησία σε βάρος του δημοσίου   και μάλιστα επί ναού  δεν χωρεί, αναμφισβήτητα  δεν μπορεί να αποκτηθεί επ’ αυτού δικαίωμα κυριότητας από ιδιώτη. Το αυτό δέχθηκε και ο Άρειος Πάγος με την 195/1980 απόφασή του, οπότε χαρακτήρισε το ναό κτητορικό και όχι ιδιόκτητο και έκρινε την  υπό κρίση  υπόθεση   αμετάκλητα .

Σημειώνεται  ότι  στον νόμο   590/1977  και τον υπ’ αριθμ. 8/1979  κανονισμό  της Εκκλησίας της Ελλάδος περί ιερών ναών και ενοριών  ( άρθρο  1)  που δημοσιεύθη στην εφημερίδα της κυβερνήσεως ΦΕΚ Α/1 1980  δεν διετηρήθη  η  έννοια  του κτητορικού ναού,   επειδή  πλέον με τις  σημερινές συνθήκες   ο θεσμός  αποδυναμώθηκε    λόγω   και των αυστηρών προϋποθέσεων που απαιτούνται για την ανέγερση ναού.

Β. Θεωρούμε  ότι,  με απόλυτα   εμπεριστατωμένη νομική ανάπτυξη  στην με αριθμό   195/1980  απόφαση  του Αρείου Πάγου  η οποία εξεδόθη  ύστερα από   αγωγή της  ετεροθαλούς αδελφής του  εναγομένου  Ζωής  συζ. Σωκράτους Κακλαμάνη, το γένος Μάρκου Τσαρλαμπά  κατά της Αικατερίνης  χήρας  Μάρκου Τσαρλαμπά,  του εναγομένου   καθώς και των  λοιπών  ετεροθαλών και αμφιθαλών  αδελφών του,  για την συμπλήρωση  της νομίμου μοίρας   της τότε  ενάγουσας   σε  σχέση με την κληρονομιά  που κατέλειπε ο αποβιώσας  το έτος 1964  πατέρας  του  Μάρκος Τσαρλαμπάς, ξεκαθαρίζεται  ότι ο  Ιερός Ναός  είναι κτητορικός και ότι   ο  αείμνηστος  πατέρας  του  δεν   είχε     επί του παραπάνω  ναού ιδιοκτησιακό δικαίωμα  αλλά   δικαίωμα  κτήτορος.

Ειδικότερα  στην εν λόγω απόφαση αναφέρονται τα εξής :

«...Επειδή  κατά  τους εκκλησιαστικούς  κανόνας, υπ’ αριθμούς   24  της  εν Χαλκιδόνι  Συνόδου  και  49  της εν Τρούλλω  τοιούτης , το Σύνταγμα  Βαλσαμώνος  ( Β  651)  και τα πρακτικά  του Πατριαρχείου  (Α 221 και 224)  οι παραχωρούντες  οικόπεδον  προς ανέγερσιν  ναού ή  ανεγείροντες  ή επιδιορθούντες  ετοιμόρροπον  ή ερειπωμένον   τοιούτον  προσέτι   δε   παρέχοντες  τα μέσα    προς  συντήρησιν  αυτού  εκέκτηντο  δικαίωμα κτήτορος,  όπερ  απενέμετο   αυτοίς   υπό μόνου  του οικείου  επισκόπου  διά  τής  επί  τούτω  συντασσομένης  μεταξύ  αυτού  και  του κτήτορος  πράξεως ( τυπικού καλουμένης ) , μετά την  διά πρωτοκόλλου  παράδοσιν   τής διά τον ναόν  προοριζομένης  περιουσίας   του τελευταίου, περιερχομένης   έκτοτε  είς  την νομήν  και κυριότητα  του ναού  και καθισταμένης   ανεκποιήτου  και αναφεραίτου. Ούτω το κτητορικόν δικαίωμα  περιορίζεται   εις  δικαίωμα  διοικήσεως  και διαχειρίσεως  του ναού  υπό  του  ανοικοδομήσαντος  ή  επισκευάσαντος  τούτον  κτήτορος  παρέχον  αυτώ   τιμητικά  τινά προνόμια ( οίον  το της  αναγραφής  του ονόματος  του ιδρυτού  ( κτήτορος)  εις την εκκλησίαν , της παραχωρήσεως  ιδιαιτέρας  εν αυτή  θέσεως  κ.λ.π.)  και  συνεπαγόμενον   ωρισμένα  καθήκοντα  (οίον  την μέριμναν   προς  συντήρησιν  και βελτίωσιν  της εκκλησίας, τέλεσιν  των ακολουθιών , επιχορήγησιν   κληρικού  κ.λ.π.) άτινα  ως και τα  δικαιώματα  ανεγράφοντο  εις  την κτητορικήν πράξιν   (τυπικόν) , ήν  συνέτασσεν   ο κτήτωρ  συναινούντος  και αποδεχομένου του επισκόπου , ο οποίος  είχε την εποπτείαν  του ναού , δυνάμενος  και ν’ ανακαλέση  το κτητορικόν δικαίωμα , οσάκις  ο κτήτωρ  δεν ελογοδότει  κανονικώς  ή δεν  εξεπλήρου  τας υποχρεώσεις  του . Εκ των διατάξεων τούτων  σαφώς  προκύπτει  ότι  τα παρεχόμενα  εις τους  κτήτορας  δικαιώματα φέρουν  χαρακτήρα  ηθικόν  και ουδόλως  συνάπτονται  προς οικονομικάς  ωφελείας  αμέσως ή εμμέσως, ουδέ  αποτελεί  τοιαύτην ωφέλειαν  η  δυνατότης   απολήψεως  μέρους των εισοδημάτων  των αφιερωμένων  κτημάτων  υπό του κτήτορος,  εάν  τοιούτον  τι  επεφύλαξεν  εις  εαυτόν  δια του τυπικού  ή  εάν  ήθελε περιπέσει  εις  ένδειαν.  Εκ τούτων  έπεται  ότι το  επί  των ναών  κτητορικόν  δικαίωμα  δεν είναι   δικαίωμα    ιδιοκτησίας  υπό την έν  τω  Αστικώ   Κώδικι  έννοιαν  και συνεπώς ό  διαθέσας το προς  ανέγερσιν  του κτητορικού ναού  οικόπεδον  και ανεγείρας  τούτο, κτήτωρ , δέν  διατηρεί   επί  τού  ακινήτου  του (οικοπέδου)  ή τού ναού  τοιούτον δικαίωμα , δι’ ό  και δεν καθίσταται  τούτο  αντικείμενο  κληρονομικής  διαδοχής , εν  θανάτω  του κτήτορος , κατά τάς  διατάξεις  του  Αστικού Κώδικος  (άρθρ.  1710 αυτού)  ως  εκφυγόν  της περιουσίας  του  κληρονομουμένου  κατά το χρόνο του θανάτου  του,  άτε  προωρισθέν  εις  εξυπηρέτησιν   θρησκευτικού σκοπού.  Είς  την  άνω  ερμηνείαν  δεν αντίκειται  ό ορισμός , καθ’  όν  δύναται  να  χορηγηθεί  δια του τυπικού  δικαίωμα  μεταβιβάσεως  των κτητορικών  δικαιωμάτων  εν ζωή ή αιτία  θανάτου, ούτε η  δια των  άνω  εκκλησιαστικών  κανόνων  παρεχομένη  δυνατότης  περιελεύσεως   αυτών   εις  τους  κληρονόμους  του κτήτορος ,  αν  ούτος ήθελεν  αποβιώση   άνευ  διαθήκης , επιφορτιζομένους  με την διοίκησιν  του ναού  (βλ.   Πρακτικά  Πατριαρχείου , άνω ),  δοθέντος  ότι  το μεταβιβαζόμενον  εν προκειμένω  είναι  η προεκτεθείσα  ιδιόμορφος  ηθική σχέσις  εκκλησιαστικού δικαίου, η οποία ρυθμίζεται  ειδικώς  και όσον αφορά  την  διαδοχήν  υπό των συνοδικών κανόνων  κατά  τους οποίους  και εν περιπτώσει  θανάτου  του κτήτορος   άνευ  διαθήκης  και κληρονόμων  ο ναός  δεν περιήρχετο  και ως προς την διοίκησιν  και  διαχείρισίν  του  εις το δημόσιον, αλλά  ή εκκλησιαστική αρχή  ανελάμβανε  τα καθήκοντα ταύτα  του κτήτορος , θεωρουμένη  ως υποκείμενον  του κτητορικού  δικαιώματος , το οποίο  ο επίσκοπος  είχε  την εξουσίαν ν’ απονείμη  και εις  έτερον  πρόσωπον. To ούτω , κατά τους  προρρηθέντας  συνοδικούς κανόνας  διαμορφωθέν , ως καθαρώς  ηθική,  εκκλησιαστικού δικαίου, σχέσις , κτητορικόν δικαίωμα, ανεγνωρίσθη  διά  τους  εν Επτανήσω  ιερούς  ναούς  και  υπό του  νόμου 2.200/1940 , « περί  ιερών ναών   και εφημερίων»  όστις , εν  μεν  τω άρθρω  74  εδ. γ’  διαλαμβάνει   ότι κτητορικοί ναοί  είναι   οι ανήκοντες  εις  κτήτορας  ή οικογενείας κτητόρων  ελάσσονας  των οκτώ,  χωρίς να  διευκρινίζει αν  ανήκουσι   αυτοίς  ως  ιδιοκτησία, ως ρητώς  πράττει  εις το εδάφιον ε’  το χαρακτηρίζον  ως  ιδιόκτητους  ναούς  τους ανήκοντας  ως  ιδιοκτησία  εις   εν φυσικόν ή νομικόν  πρόσωπο, εξ ού  έπεται  ότι  και η διάταξις  αύτη εδέξατο  μόνον  το  προπαρατεθέν ηθικής φύσεως  δικαίωμα  των  κτητόρων  επί  των κτητορικών ναών ,  εν δε  τη διατάξει  του άρθρου  86  παρ. 2  ώρισεν  ότι « πάσα διαφωνίαν  περί του χαρακτηρισμού   της κατηγορίας  εις  ήν  υπάγεται  ναός  τις  των  παρόντι  νόμω  αναφερομένων  λύει  ο πρόεδρος  των πρωτοδικών  της περιφέρειας  του περί  περί ού πρόκειται  ναού  κρίνων  εκ των ενόντων  και βάσει  των  προσαγομένων  στοιχείων» . Εν προκειμένω, ως  εκτίθεται  εν τη  κρινομένη  από 10ης Αυγούστου  1964  αγωγή  μεταξύ  των περιουσιακών  στοιχείων, άτινα κατά την ενάγουσαν  είναι  συνυπολογιστέα  προς  εξεύρεσιν της νομίμου μοίρας  της  επί   της κληρονομίας  του  πατρός της  Μάρκου  Τσαρλαμπά , περιλαμβάνεται  και η εκκλησία  μετά της  περιοχής  της  εντός της  πόλεως   Λευκάδος , περί της οποίας , εις  τα προτάσεις της  και εις τον τρίτον λόγο  της εφέσεώς της , ρητώς  η ενάγουσα  δέχεται  ότι  είναι κτητορικός  ναός  ( βλ.  σελ.  26 προτάσεών  της  ενώπιον του  Πρωτοδικείου  Αθηνών  από   28ης Απριλίου 1969 , και  σελ. 19β  προτάσεων  της παρούσης   συζητήσεως)  υποστηρίζουσα  την κατά ,  τα προεκτεθέντα, αβάσιμον άποψιν  ότι  ο κτητορικός  ναός  είναι  ιδιόκτητος, και  συνεπώς  είναι  περιουσιακόν στοιχείον  του κτήτορος  και εν  θανάτω τούτου  αντικείμενον  κληρονομικής διαδοχής.  Η ιδιότης , άλλωστε , του  εν λόγω  ναού , αφιερωμένου  εις τον Άγιον Σπυρίδωνα , ως  κτητορικού  αποδεικνύεται  και  εκ  των επικαλουμένων  και προσκομιζομένων  υπ’ αριθμ.   55/1940  αποφάσεως  του προέδρου  Πρωτοδικών   Λευκάδος , δι’ ής  εκδοθείσης  κατ΄εφαρμογήν  του προπαρατεθέντος  άρθρου  86  παρ. 2  του αν.  νόμου  2200/1940 , εν  διαφωνία  κατοίκων   Λευκάδος  και του  παρά  των διαδίκων  κληρονομηθέντος  Μάρκου   Τσαρλαμπά , ρητώς εχαρακτηρίσθη υπό του  εν λόγω προέδρου, μετ’ έρευναν των εκατέρωθεν   προσκομισθέντων  αποδείξεων, εξ ών, ως  δέχεται,  προέκυψεν  ότι «ο  ναός  ούτος  ήτο  από  της ιδρύσεως  του  συνεχώς  και μέχρι  σήμερον  τεθειμένος εις  δημόσιαν  λατρείαν  καθόσον , πάντες  οι βουλόμενοι  κάτοικοι  Λευκάδος  ηδύναντο  να εκκλησιάζωνται  εν αυτώ και τελώσι   τα θρησκευτικά  των καθήκοντα» , ως  «κτητορικός»  τεθειμένος  εις την  δημόσιαν  λατρείαν  με κτήτορας  τας οικογενείας  Τσαρλαμπά  - Μαρίνου  και Ψωμά , από του έτους  1875.  και  β)  Από 14ης Μαΐου 1967  εκθέσεως  πραγματογνωμοσύνης των δυνάμει της αριθμ. 6071 /20-3-1967  αποφάσεως του Πρωτοδικείου Αθηνών, διορισθέντων  πραγματογνωμόνων  προς διεξαγωγήν  πραγματογνωμοσύνης  εν Λευκάδι  περί της αξίας  των  εν τη πόλει   Λευκάδος  κειμένων   ακινήτων  της κληρονομίας  Μάρκου Τσαρλαμπά , εν  η αναφέρεται  το  προς τους πραγματογνώμονας  απευθυνθέν  υπ’ αριθμ.  440/13-5-1967 έγγραφον  της Ιεράς Μητροπόλεως, καθ’ ό  ο ………….. ιερός  ναός  Αγίου Σπυρίδωνος , κείμενος  επί  της κεντρικής πλατείας  της πόλεως   Λευκάδος « τυγχάνει  κτητορικός  τεθειμένος   εις δημόσιαν  λατρείαν» . Όθεν  εν όψει  των προεκτεθέντων  περί της εννοίας  των κτητορικών ναών, εξ ης  προκύπτει  ότι πρόκειται  περί πραγμάτων εκτός  συναλλαγής,   κατά  την διάταξιν  του άρθρου 966 του Α.  Κώδικος , εφ’ όσον  είναι  αφιερωμένοι  εις την  δημόσιαν  λατρείαν  και του αποδειχθέντος  περιστατικού  ότι ο προρρηθείς  ιερός ναός  του Αγίου Σπυρίδωνος  ήτο και κατά τον  χρόνο  του θανάτου  του Μάρκου Τσαρλαμπά  κτητορικός  τοιούτος  αφιερωμένος    έκπαλαι   εις την  δημόσιαν  λατρείαν  η αξία  τούτου   δεν δύναται  να συνυπολογισθή   εις την  πλασματικήν  κληρονομικήν ομάδα   προς  εξεύρεσιν  της νομίμου  μοίρας  της  εναγούσης , ως   μη αποτελούντος  τούτου   στοιχείον  της περιουσίας  του  κληρονομηθέντος  κατά το χρόνο  του θανάτου του..»

Με απόλυτη συνεπώς σαφήνεια,   ξεκαθαρίζεται με την  απόφαση αυτή του Αρείου Πάγου  ότι ο συγκεκριμένος   Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα  ως κτητορικός ναός  δεν αποτελεί ιδιοκτησία του εναγομένου, γεγονός που γνωρίζει ο εναγόμενος  λόγω της συμμετοχής του στη  δική αλλά και από τον ίδιο τον πατέρα  του, ο οποίος συμμετείχε στην δίκη του 1940  (απόφαση  55/1940 Προέδρου  του  Πρωτοδικείου  Λευκάδας)   και ότι  συνεπώς πρόκειται  κατά την διάταξη του άρθρου   966  Α.Κ.  περί πράγματος  εκτός συναλλαγής .

3.  Η ανέγερση του Ιερού Ναού   σε οικόπεδο του Δημοσίου.

Όπως προαναφέρθηκε   ο  εν λόγω ναός ανηγέρθη τον 17ο αιώνα επί ενετοκρατίας σε οικόπεδο του δημοσίου που παραχώρησε  για την ανέγερση  του  ναού η   διοίκηση των ενετών υπό τους επικρατούντας  τότε  ιερούς  θεσμούς  για την ανέγερση Ιερών Ναών που  σε καμία περίπτωση δεν προσέδιδε  δικαίωμα κυριότητας  επί  του  ναού και του οικοπέδου  παρά μόνο προνόμια ηθικά.

Για  το ιστορικό  της ανέγερσης του  ιερού ναού   σε οικόπεδο του δημοσίου  που παραχωρήθηκε  τον  17ο αιώνα από την  Ενετική διοίκηση,   η οποία κατείχε  τότε τη Λευκάδα καθώς και όλα τα  Επτάνησα, την οποία  διαδέχθηκε στην συνέχεια το Ελληνικό κράτος και δημόσιο, υπάρχει ευρύτατη ανάλυση και ανάπτυξη με βάση τις πηγές που υπάρχουν  στα αρχεία, στο βιβλίο  « ΝΑΟΙ  ΚΑΙ  ΜΟΝΑΙ  ΛΕΥΚΑΔΟΣ»  του  ιστορικού και νομικού   Κωνσταντίνου Μαχαιρά, έκδοση 1957.

Οι ναοί της Επτανήσου   τότε  κατετάσσοντο  σε δύο κατηγορίες: Στους συναδελφικούς   και στους υπό πατρωνείαν.

Συναδελφικοί  ήσαν οι Ναοί   που ανεγείροντο  και  εσυντηρούντο   δι’ ίσων εισφορών  των συναδελφών. Οι εφημέριοι και οι επίτροποι  τούτων  εξελέγοντο  διά  ψηφοφορίας  υπό μόνων των συναδελφών  και εκ των συναδελφών.   Οι ναοί αυτοί ανήκαν στην εκκλησία.

Η επί  των ναών  Πατρωνεία ή   Πατρωνικόν  δικαίωμα   ήταν  θεσμός του κανονικού δικαίου των Λατίνων, τον οποίο οι Ενετοί  εφάρμοσαν και επί των  Ιερών  Ιδρυμάτων  του Ορθοδόξου Δόγματος  στα Επτάνησα,  κατά το οποίο  «ο πάτρων, έστω και  αν ανήγειρεν   ιδίαις  δαπάναις τον Ναόν  και επροικοδότει  τούτον  δι’ ακινήτων  κτημάτων , ουδέν δικαίωμα κυριότητος εκέκτητο, ούτε επί του Ναού, ως  αφοσιωμένου εις  την  θείαν  λατρείαν , ούτε  επί  της περιουσίας  του, ως  αφιερωμένης  εις το ηθικόν  πρόσωπο  τούτου (κ.8.Ν.131 – κ.Ζ. Β.5.1 –Θ.Β.5.2 κανών  α΄ των  εν Κωνσταντινουπόλει  α΄ και β’  Συνόδων)»   (Κωνσταντίνου Μαχαιρά, «ΝΑΟΙ ΚΑΙ ΜΟΝΑΙ ΛΕΥΚΑΔΟΣ», έκδοση     1957).

Όπως προαναφέρουμε, ευθύς εξ αρχής (1685) το κτητορικό δικαίωμα απενεμήθη από την Ενετική Αρχή σε αρκετούς κτήτορες (δηλαδή στους ιερείς Φίλιππο Σπάτα και Θεόδωρο Λάη και στους λαϊκούς Ιωάννη Ψωμά, Θεμελή Ορφανό, Στάμο Μαρίνο, Απόστολο Ψωμά, Ιωάννη Μαρίνο, Ρίζο Τσαρλαμπά, Τριαντάφυλλο Παντελούκα και Ευστάθιο Μάγερα), ο κύκλος όμως των κτητόρων διευρύνθηκε με απόφαση των ιδίων ακόμη περισσότερο το 1790. Από  το έτος  1875  κτήτορες του Ιερού Ναού  ήσαν οι οικογένειες Τσαρλαμπά, Μαρίνου  και Ψωμά και συγκεκριμένα οι Βασίλειος Μαρίνος, Άγγελος Μαρίνος, Μάρκος Τσαρλαμπάς, Θεόδωρος Τσαρλαμπάς και Σπύρος Ψωμάς.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν υπάρχει  καμία αμφιβολία για τον χαρακτήρα του ιερού Ναού ως κτητορικού και ότι ουδέποτε  υπήρξε  ιδιοκτησία του αντιδίκου ή του πατέρα του.

4. Ο  Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα  ήταν  ανέκαθεν  τεθειμένος  εις  δημοσίαν λατρείαν.

Ο  Ι.  Ν. Αγίου   Σπυρίδωνος  είναι  Παλλευκάδιο προσκύνημα. Στο θρησκευτικό  και ιστορικό    αυτό  μνημείο  της Λευκάδας   που βρίσκεται στο κεντρικότερο  σημείο της  πόλεως  και αποτελεί σημείο  αναφοράς  κάθε Λευκαδίτη, έγιναν ενθρονίσεις επισκόπων, υποδοχές  επισήμων προσώπων,  δοξολογίες  εθνικών   και θρησκευτικών   εορτών και  άλλα  γεγονότα   συνυφασμένα   με την  θρησκευτική και ιστορική πορεία  της νήσου.

Ο  Ιερός Ναός του Αγίου Σπυρίδωνα  ήταν  ανέκαθεν  τεθειμένος  εις  δημοσίαν λατρείαν και υπάρχουν πλείστα   έγγραφα  και   γεγονότα που το αποδεικνύουν. Ο εφημέριος του Ιερού Ναού, ιερουργούσε  πάντοτε με την άδεια του εκάστοτε Μητροπολίτη της ημετέρας Ιεράς Μητροπόλεως και παλαιότερα ασκούσε και ληξιαρχικά καθήκοντα.

Επιπλέον, οι πάσης φύσεως αποφάσεις και ενέργειες των κτητόρων αναφορικά με τον Ιερό Ναό (οικοδομικές εργασίες κλπ.) τελούσαν πάντοτε υπό την έγκριση της Ιεράς Μητροπόλεως, η οποία ασκούσε διά του Μητροπολιτικού Συμβουλίου και του Μητροπολίτου αυτής και πνευματική, αλλά και διοικητική εποπτεία επί του Ναού. Την έγκριση δε αυτή το Μητροπολιτικό Συμβούλιο μπορούσε είτε να παράσχει είτε να αρνηθεί, όπως σε πολλές περιπτώσεις έπραξε, ενώ τα της εν γένει λειτουργίας του ναού  καθώς και τα περί την τέλεση βαπτίσεων, γάμων, κηδειών, μνημοσύνων, ακόμη και τα της πανηγύρεως του Αγίου (εορτασμού της μνήμης του στις 12 Δεκεμβρίου και του θαύματός του στις 11 Αυγούστου εκάστου έτους) κανόνιζε, ρύθμιζε και αποφάσιζε  ο εκάστοτε  Μητροπολίτης .

Στην  Μητρόπολη μας ακόμη σώζεται κατάλογος Λευκαδιτών οι οποίοι εκκλησιάζονταν τακτικά στον  Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος και εν γένει εξυπηρετούντο λειτουργικά από τον εφημέριο του ναού.

Στο βιβλίο ΝΑΟΙ ΚΑΙ  ΜΟΝΑΙ ΛΕΥΚΑΔΟΣ του  Κωνσταντίνου   Μαχαιρά,  Αθήναι  1957 αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:

«Ο Ναός  του  Αγίου Σπυρίδωνος  ήτο  ανέκαθεν  παραδεδομένος  εις  δημόσιαν  λατρείαν , όντων  εγγεγραμμένων  εν τούτω  και πλείστων  ενοριτών, ως εμφαίνεται εκ των εν των νεκροταφείω του Ναού  υπαρχόντων  μνημάτων… Διαρκούσης  της  επί  της Λευκάδος  Ενετικής  κυριαρχίας  εν τω Ναώ  του Αγίου Σπυρίδωνος  διεξήγοντο  αι  υπό  του  εγχωρίου Κλήρου εκλογαί προς ανάδειξιν  του  εκάστοτε   Αρχιεπισκόπου  της νήσου».

Στην με αριθμό 55/1940 απόφαση του Πρόεδρου  Πρωτοδικών   Λευκάδας  αναφέρονται τα εξής :

« ..ο Ναός   ούτος  ήτο  από της ιδρύσεως  του συνεχώς  και μέχρι  σήμερον τεθειμένος  εις δημοσίαν λατρείαν  καθόσον  πάντες οι βουλόμενοι  κάτοικοι  Λευκάδος  ηδύναντο  να εκκλησιάζωνται  εν αυτώ και να τελώσιν τα θρησκευτικά  των καθήκοντα  και   ετελούντο  εν αυτώ νεκρώσιμοι  ακολουθίαι , διάφορα μυστήρια  γάμου, βαπτίσεις κλπ.  Όθεν  μετά  ταύτα  δέον  να χαρακτηρισθή  ο εν  τη αιτήσει  Ναός  ως κτητορικός  τεθειμένος  εις  δημόσιαν λατρείαν »

5.  Η αναγνώριση του κτητορικού δικαιώματος εκ μέρους του εναγομένου.

Α. Το έτος  1964  απεβίωσε  ο πατέρας του εναγομένου αείμνηστος  Μάρκος  Τσαρλαμπάς, κάτοικος στη ζωή Αθηνών, ο οποίος  κατέλειπε την από   16-9-1962  ιδιόγραφη διαθήκη του, που δημοσιεύθηκε  στο Πρωτοδικείο Αθηνών  με  το αριθμ. 4922/1964 πρακτικό, στην οποία  διακανονίζοντας   τα περιουσιακά του  στοιχεία  στα τέσσερα παιδιά του και την σύζυγό του,  εύλογα δεν μνημονεύει ως περιουσιακό του  στοιχείο  τον   παραπάνω ναό και δικαιολογημένα, αφού ουδέν δικαίωμα ιδιοκτησίας  είχε επ’ αυτού.

Σχετικά με τον εναγόμενο  αναφέρει τα εξής :

«Εις τον γιό μου Σπύρο  αφήνω  την υπόλοιπον  αστικήν  και αγροτικήν  περιουσίαν μου  την κειμένην εις την νήσον Λευκάδος, εις την οποία  συμπεριλαμβάνονται  και λόγγος, τα οικήματα  και οι εις θέσιν Σπαρτιάς  ή Ρέντες  Σύβρου  περί ων  η παράγραφος  της παρούσης διαθήκης μου»

Ο εναγόμενος  προέβη  σε  δηλώση αποδοχής  κληρονομιάς ενώπιον   του συμβολαιογράφου   Αθηνών Ευάγγελου  Ζώγγου συνταχθείσης  της   αριθμ. 40.373/1975  δηλώσεως  αποδοχής κληρονομιάς που μεταγράφηκε  στα βιβλία μεταγραφών του  υποθηκοφυλακείου Απολλωνίων στον τόμο  ΜΕ και  αύξοντα αριθμό μεταγραφής   161, χωρίς να  συμπεριλαμβάνει  σε αυτήν τον Ιερό Ναό, διότι γνώριζε ότι  δεν  είναι ιδιόκτητος  αλλά  ΚΤΗΤΟΡΙΚΟΣ .

Εξίσου  σημαντική   είναι και η διαθήκη της γιαγιάς του    εναγομένου, Ακριβούλας  χήρας   Σπυρίδωνος   Τσαρλαμπά, κατοίκου στη ζωή Λευκάδας, η οποία  στην από   27-7-1957 ιδιόγραφη διαθήκη της  κατέλειπε ποσόν 1.000 δραχμών «εις Ναόν Αγ. Σπυρίδωνος», αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι ο ναός δεν  ανήκει στην οικογένειά  της . Αν θεωρούσε τον Ναό περιουσιακό στοιχείο της οικογενείας της, θα  κατέλειπε το ποσόν σε μέλος αυτής.

Η αρμόδια  οικονομική εφορία  ενημέρωσε για το εν λόγω κληροδότημα   την διοίκηση του Ιερού Ναού  και κοινοποίησε  στον  προκάτοχό  μου  Μητροπολίτη το έγγραφο της ,  με ημερομηνία    12-2-1969 .

Το ίδιο ισχύει και με την Αικατερίνη χήρα Μάρκου Τσαρλαμπά, μητέρα του εναγομένου, η οποία παραστεκόμενη  στον εναγόμενο γιο της  αντιτάχθηκε με σφοδρότητα στο ότι  ο Ιερός Ναός  ήταν   ιδιοκτησία του συζύγου της  ενώπιον των δικαστηρίων, αρνούμενη ότι ο σύζυγός της είχε δικαίωμα ιδιοκτησίας επί του Ιερού Ναού, παρά μόνο  κτητορικό δικαίωμα.

Β. Παρόλα αυτά,  ο εναγόμενος , προέβη  στην με αριθμό 7372/1999  δήλωση αποδοχής κληρονομιάς  του συμβολαιογράφου Λευκάδας  Νικολάου Μάιδα  που μεταγράφηκε  στα βιβλία μεταγραφών  του  υποθηκοφυλακείου  Λευκάδας,  με την οποία, αν είναι  δυνατόν, αποδέχεται ως περιουσιακό στοιχείο  του  αποβιώσαντος  πατέρα   του  τον  Ιερό  Ναό  Αγίου Σπυρίδωνος ,  και αφού  προέβη  σε συγκεκριμένες ενέργειες  και πράξεις  που απέβησαν ατελέσφορες  υπέβαλε  την από   19-4-2005 αίτηση  προς το Μητροπολιτικό Συμβούλιο  της  ημετέρας Ιεράς Μητροπόλεως  με την οποία  αναφέροντας   ότι είναι,   κατά την έκφρασή του ιδιοκτήτης,  του ιερού Ναού  πρότεινε  την ανταλλαγή   ή την αγορά  του Ιερού Ναού  από την Ιερά  Μητρόπολη   Λευκάδος και Ιθάκης.

Γ.   Το ότι ο  εναγόμενος τελεί εν γνώσει του ότι δεν έχει ιδιοκτησιακό δικαίωμα, αλλά επί του ναού μπορεί να υφίσταται μόνο δικαίωμα κτητορικό, το οποίο όμως δεν του μεταβιβάστηκε, δεν προκύπτει μόνο από τις  ανωτέρω αποφάσεις   του  Αρείου Πάγου και του Πρωτοδικείου Λευκάδας,  αλλά  και από  άλλα  έγγραφα.

Συγκεκριμένα  αναφερόμαστε  στη  από   7-5-2001  επιστολή του εναγομένου προς το Υπουργείου Πολιτισμού και την 8η εφορεία  Βυζαντινών  αρχαιοτήτων, την οποία κοινοποίησε  σε πλείστες υπηρεσίες και  σε  τοπικούς   φορείς της  πόλεως  (περιφέρεια Ιονίων Νήσων,  νομάρχη  Λευκάδας,  δήμαρχο   Λευκάδας)  με την οποία αντιδρώντας  για την απόρριψη  αιτήματός του  για την  χρηματοδότηση  της αποκατάστασης  του ιερού ναού  με το σκεπτικό  ότι  συμπεριφέρεται  ως ιδιοκτήτης και δεν  χρηματοδοτούνται ιδιωτικές υποθέσεις, έχοντας προβεί και σε δήλωση αποδοχής κληρονομιάς  εμφανιζόμενος μεταμελημένος αναφέρει μεταξύ άλλων :

« ….. Η δημόσια  χρήση  του Ναού  είναι δεδομένη  και αυτονόητη  ώστε να μην  χρήζει  καν  καμίας  παραχώρησης  από πλευράς «ιδιοκτητών» . Η χρήση του Ναού ανέκαθεν  ήταν  προσιτή  στους πολίτες  της Λευκάδας  και εν  γένει  στον κάθε  πιστό  που προσήρχετο  σε αυτόν  χωρίς  κανένα  περιοριστικό μέτρο. Τα στοιχεία  αυτά  ορίζονται  και επιβεβαιώνονται  δυνάμει  της υπ’ αριθμ.  195/80  απόφασης  του Δ’  Πολιτικού τμήματος  του Αρείου Πάγου  όπου χαρακτηριστικά  αναφέρεται  και ορίζεται   ότι ο Ναός  είναι  κτητορικός  τεθειμένος  εις δημόσιαν λατρείαν , εκτός συναλλαγής  κατά τις διατάξεις  του άρθρου    966  του Α.Κ.  και κατά συνέπειαν  δεν τίθεται  ζήτημα  ιδιοκτησίας  (Αντίγραφο επισυνάπτεται  σελ.  5,6 της απόφασης   195/80 του Α.Π. ).  Λαμβανομένων  υπόψη  των προαναφερθέντων , ο  όποιος ισχυρισμός ή επιχείρημα  περί  ιδιωτικής εκκλησίας , δεν μπορεί  να θεμελιώσει άρνηση  της Διοίκησης  για μη  έγκριση  προς χρηματοδότηση  και αναθεώρηση  της προγενέστερης διαδικασίας  που έχει  ήδη  ξεκινήσει για την ένταξη  του έργου  στο Γ’  ΚΠΣ . Ως κτήτωρ  του Ναού  διατελώ  μετά τιμής  και είμαι  στη διάθεση  σας για οιαδήποτε  διευκρίνιση  ή πληροφορία  κριθεί  από πλευράς Σας απαραίτητη. Μετά τιμής   Σπυρίδων  Μάρκου Τσαρλαμπάς.»

6. Η κατάσταση του Ναού

Ο Ιερός Ναός σήμερα  εξ  αιτίας  του ότι  εδώ και   μερικές   δεκαετίες  δεν έχει συντηρηθεί από τους κτήτορές  του   όπως  του αρμόζει   είναι από στατικής  πλευράς  καταπονημένος  και βρίσκεται σε  δεινή  κατάσταση τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά.

Στις   28-12-2000  κατέρρευσε η στέγη  του  ναού, γεγονός που ανάγκασε  την  αρμόδια   εφορεία αρχαιοτήτων    να   απομακρύνει τα υλικά  που κατέρρευσαν και  να  τοποθετήσει  με δαπάνη του υπουργείου πολιτισμού,  στέγαστρο.

Η κατάσταση αυτή του ναού προκάλεσε τη  δριμεία αντίδραση  του συνόλου των κατοίκων του νησιού, καθώς και της τοπικής αυτοδιοίκησης ( η οποία εξεδήλωσε και την πρόθεση να προβεί  σε αποκατάσταση του ιερού ναού)   και έχουν πραγματοποιηθεί συγκεντρώσεις  διαμαρτυρίας, έχουν δημοσιευθεί πάμπολλα σχετικά άρθρα στον τοπικό τύπο, ενώ στην ημετέρα Μητρόπολη έχουν αποσταλεί έγγραφα διαμαρτυρίας από σωματεία, ομάδες πρωτοβουλίας και μεμονωμένους πολίτες για την κατάσταση του ναού και για τον σφετερισμό του κτητορικού ναού εκ μέρους του εναγομένου.

Στο μεταξύ, με μέριμνα του Υπουργείου Πολιτισμού  εκπονήθηκε μελέτη για την αποκατάσταση του ιερού ναού, πλην όμως η εκτέλεσή της προσκρούει στην στάση του εναγομένου  ο οποίος  προβάλλει δικαίωμα ιδιοκτησίας  αναιρώντας την από 7-5-2001  επιστολή του   προς το Υπουργείο Πολιτισμού  - 8η Εφορεία  Βυζαντινών Αρχαιοτήτων .

7. Η  από 19-4-2005 επιστολή του εναγομένου  στην οποία αναγράφει  τις  επιδιώξεις του.

Α. O εναγόμενος, ενώ γνωρίζει  ότι ο πατέρας του  υπήρξε μόνον κτήτωρ προέβη αυθαιρέτως  σε δήλωση αποδοχής κληρονομιάς, δηλώνοντας τον Ιερό Ναό ως ιδιοκτησία  του  προκαλώντας  το  κοινό αίσθημα της κοινωνίας   και εμποδίζοντας  κάθε ενέργεια  αποκατάστασης  του Ιερού Ναού  εκ μέρους  ημών  και εκ μέρους της  τοπικής αυτοδιοίκησης ,  αλλά και εμποδίζοντας  ημάς   στην   τέλεση  ακόμη και της    ετήσιας  λειτουργίας  στην εορτή  στην  μνήμη του Αγίου  κάθε  12 Δεκεμβρίου  εκάστου έτους  και της   11ης Αυγούστου  εις  ανάμνηση  θαύματος  του Αγίου .

Οι επιδιώξεις  του  προκύπτουν  από την από   19 Απριλίου    2005  επιστολή του    την οποία   απηύθυνε στο Μητροπολιτικό  Συμβούλιο της  Ιεράς Μητροπόλεως   Λευκάδος και Ιθάκης  η οποία έχει ως  εξής :

«...  Με  σεβασμό  απευθύνομαι  στο Συμβούλιο σας  για να εκθέσω  υπόψη του τα ακόλουθα. Τυγχάνω  ιδιοκτήτης   του   Ιερού   Ναού  Αγίου   Σπυρίδωνος  στην κεντρική  πλατεία  της πόλεως  της Λευκάδας . Ο Ναός  περιήλθε  στην κυριότητα  μου από κληρονομιά  του αειμνήστου πατέρα μου και είναι εμβαδού  225   τ.μ. ενώ συνολικά  το οικόπεδό  του  Ναού  περίπου 400   τ.μ.  Αν και γνωστά στους περισσότερους Λευκαδίτες  υπενθυμίζω μερικά ιστορικά στοιχεία  . Ο  Ναός  το πρώτον κτίστηκε  το  1685 από τους αρχικούς κτήτορες  και  αποτέλεσε  έκτοτε  σημαντικό  κέντρο  για την θρησκευτική , πολιτιστική και κοινωνική   ζωή  της πόλης  της Λευκάδας .  Σήμερα  αναμένει  την έγκριση  κωδικού   χρηματοδότησης  από το  ΥΠΠΕ  για την  στερέωση   και αναστύλωση στην  αρχική του  μορφή  αφού  έχουν  ολοκληρωθεί  και εγκριθεί   οι απαραίτητες μελέτες  από τον καθηγητή του  ΕΜΠ  Κων.  Μυλωνά .

Με την παρούσα  έρχομαι  να προτείνω  στο σεβαστό συμβούλιο σας  την ανταλλαγή η την αγορά  του Ι.Ν.  Αγίου Σπυρίδωνος  από την Ιερά Μητρόπολη  Λευκάδας &  Ιθάκης . Με τιμή  Σπύρος  Μάρκου  Τσαρλαμπάς»

Β. H έκθεση φωτογραφίας. Το καλοκαίρι  του έτους  2006 ο  εναγόμενος, παρά τις   έντονες  αντιδράσεις  της Λευκαδίτικης   κοινωνίας επέτρεψε  σε ιδιώτη  την έκθεση  φωτογραφιών εντός του Ιερού Ναού,  σε μια προσπάθεια  του  -όπως πιστεύουμε- να αλλάξει  την χρήση του Ιερού Ναού, γεγονός που προκάλεσε την  δριμεία αντίδραση του συνόλου της τοπικής κοινωνίας, αλλά και του προκατόχου μου, Μητροπολίτου κυρού Νικηφόρου, ο οποίος στην από 18-8-2006,  απευθυνόμενος στους κτήτορες, την 8η Ε.Β.Α. και τις τοπικές αρχές αναφέρει:

«Αγαπητοί κύριοι, Αυτές τις ημέρες πληροφορηθήκαμε από ένα πλήθος ανθρώπων, Λευκαδίων ή παραθεριστών, ότι ο ιστορικός Ιερός Ναός του Αγ. Σπυρίδωνος έχει μετατραπεί σε χώρο έκθεσης φωτογραφιών. Η Ιερά Μητρόπολη εντονότατα διαμαρτύρεται για την προσβλητική στην ιστορία και την παράδοση του λαού και του τόπου αλλαγή της χρήσης του Ιερού αυτού Ναού. Καλεί δε τις αρμόδιες αρχές να παρέμβουν, ώστε να διασφαλισθεί η ιερότητα του χώρου και ταυτόχρονα να εφαρμοσθούν οι νόμοι, οι οποίοι προβλέπουν τη χρήση Ιερού Ναού μονάχα για τις λατρευτικές ανάγκες των Χριστιανών. Με ευχές Χριστού   Ο Μητροπολίτης   Ο Λευκάδος και Ιθάκης Νικηφόρος».

Τα ως άνω συνέβησαν διότι επρόκειτο  για  προσπάθεια του  εναγομένου να  καταργήσει   αυθαίρετα την  ιερότητα του χώρου   μετατρέποντας   την αυθαίρετα  σε χώρο εκθεσιακό.  Στο αμέσως επόμενο διάστημα το μητροπολιτικό  γραφείο  έγινε  δέκτης  έντονων έγγραφων και  προφορικών  παραπόνων  της  Λευκαδίτικης κοινωνίας  για την πράξη αυτή του εναγομένου.

Ακολούθησε δε νέα έντονη αντίδραση εκ μέρους του προκατόχου μου Μητροπολίτη  κυρού Νικηφόρου, ο οποίος –κατόπιν αποφάσεως του Μητροπολιτικού Συμβουλίου-  απέστειλε την  από 11-1-2007 επιτιμητική και προειδοποιητική επιστολή, το περιεχόμενο της οποίας έχει ως εξής :

«… Tο περασμένο καλοκαίρι  και αφού  επιληφθήκατε   αυτογνωμόνως   του  Ιερού  Ναού Αγίου Σπυρίδωνος υπό το πρόσχημα  της συντήρησής του,   προσπάθεια   που αποδεδειγμένα  απέβη  ατελέσφορος,    προβήκατε  στα πλαίσια  ιδιόμορφης  τακτικής σας,  σε παραχώρηση   της χρήσης  του  ναού  προκειμένου να λειτουργήσει  έκθεση φωτογραφίας .

Εφιστώντας   σας την προσοχή   στο ότι  ο προορισμός του Ιερού Ναού είναι  αποκλειστικά η τέλεση  θρησκευτικής λατρείας  και  ότι δεν είναι επιτρεπτή  η έστω και προσωρινή αλλαγή της χρήσεως  αυτού, σας καλούμε να  απόσχετε  από κάθε επέμβαση  επί του Ιερού Ναού,  ώστε  αποκαθιστάμενος   υφ’  ημών  να αποδοθεί  στην κοινή λατρεία.

Θα αντιλαμβάνεστε ότι είναι απολύτως  ξεκάθαρο  ότι  ο  καίρια  πληγείς  ναός  χρήζει άμεσων επισκευών  και  ότι είναι χρέος προς τις παραδόσεις,  την  πολιτιστική και θρησκευτική μας  κληρονομιά    η αποκατάστασή  του .

Ενέργειές  σας  που τείνουν  να θέτουν  ανύπαρκτα    και απολύτως  ξεκαθαρισμένα νομικά ζητήματα, με  αμετάκλητες     δικαστικές αποφάσεις,  θα  λάβουν  τελεία    απάντηση  ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων,   κατ΄ εφαρμογήν  των  οικείων διατάξεων,  και θα  είναι  ολέθριο  να αντιληφθείτε   εκ των υστέρων ότι θα έπρεπε ευθύς   εξ  αρχής  να  σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων.»

8. Η αφαίρεση  του κτητορικού δικαιώματος

Ύστερα  από τα παραπάνω  και συγκεκριμένα   εξ αιτίας του  σφετερισμού εκ μέρους του εναγόμενου του ιδιοκτησιακού δικαιώματος του Ιερού Ναού,    την  κατάσταση   που ο Ιερός Ναός  περιήλθε και την παρεμπόδιση   της πρόσβασης   στον  ιερό ναό του Χριστωνύμου  λαού  της  Λευκάδος    ο προηγούμενος  Μητροπολίτης  της  Ιεράς Μητροπόλεως  Λευκάδος και Ιθάκης  κυρός Νικηφόρος  με τη   με αριθμό  899/6-12-2007   απόφαση  του , λαμβάνοντας  υπόψη την   υπ’ αριθμ. 195/1980  απόφαση του Δ΄ τμήματος του Αρείου Πάγου  στην οποία αναφέρεται ότι ο Ιερός Ναός  είναι κτητορικός , αφαίρεσε   από τον εναγόμενο τον τίτλο  του κτήτορος, ακόμη και αν ήθελε υποτεθεί  ότι είχε ένα τέτοιο δικαίωμα, δοθέντος ότι η αναφορά του Αρείου Πάγου  σε κτητορικό Ναό  αναφερόταν μέχρι το θάνατο του πατρός  του.

Η πράξη αυτή  παρελήφθη  υπό του εναγομένου  την  7-12-2007  και δεν προσεβλήθη  υπό του  εναγομένου στα αρμόδια  διοικητικά δικαστήρια  και συνεπώς είναι καθόλα  δεσμευτική και τελεσίδικη .

9. Η από  10-11-2008  επιστολή   ημών  προς τον  εναγόμενο.

Με την από 10-11-2008 επιστολή  προς τον εναγόμενο, λαμβάνοντας  υπόψη την αφαίρεση του  κτητορικού  δικαιώματος  εκ μέρους του  προκατόχου μου κυρού Νικηφόρου με την υπ’ αριθμ. 899/6-12-2007  απόφαση  του   και δεδομένου ότι πλησίαζε  η εορτή του Αγίου  Σπυρίδωνος (12 Δεκεμβρίου),  προσκάλεσα τον εναγόμενο να μου παραδώσει τα κλειδιά του ιερού ναού,   προκειμένου να προβούμε στις απαραίτητες προετοιμασίες για την πανήγυρη του Ναού, ανταποκρινόμενοι στο παλλαϊκό αίτημα να πραγματοποιηθεί η εορτή, έστω και στην κατάσταση που βρίσκεται ο Ναός.

Ο εναγόμενος    απάντησε  με την από 12-11-2008  επιστολή του  με την  οποία  εν ολίγοις  αναφέρει:

« … Δεν υπάρχει  κανένα  απολύτως  κτητορικό δικαίωμα για να μου το αφαιρέσει ο οποιοσδήποτε, αλλά η πλήρης  και αποκλειστική κυριότητα, νομή και κατοχή μου..»

Σημειώνουμε ότι  ο εναγόμενος,  την ίδια  αρνητική στάση τήρησε  και τον μήνα Ιανουάριο   2010 ,  μη επιτρέποντας   σε  εκπρόσωπό μου να παραστεί   σε αυτοψία, εντός του Ιερού Ναού,  που διενήργησε  η Διεύθυνση  Αναστηλώσεων της  22ης Εφορείας Αρχαιοτήτων ύστερα από αίτημα του Δήμου Λευκάδας , ο οποίος   εναγόμενος μάλιστα σε δηλώσεις  του  αμέσως  μετά ανάφερε  ότι σκοπός  του είναι ο  Ιερός Ναός  να  παίξει ρόλο στα  τουριστικά δρώμενα  της πόλεως  και να τον  εντάξει σε  σύγχρονες,  κατά την έκφρασή του, ανάγκες  της εποχής .

10. Η κινητοποίηση  των πολιτών

Σημειώνουμε  επιπλέον  ότι  ο εναγόμενος σε όλες  τις  μαζικές κοινοποιήσεις   και διαμαρτυρίες των  πολιτών   της Λευκάδας,  οι οποίοι  ευλαβούνται τον Άγιο Σπυρίδωνα και ανησυχούν για τη θλιβερή πορεία  του εν λόγω Ναού, καθώς και στις κινητοποιήσεις  των  δημοτικών   και  νομαρχιακών  αρχών του τόπου μας, αντιδρά   αρνητικά,  κρατώντας τις θύρες  του ναού  κλειστές και μη επιτρέποντας σε κανέναν την πρόσβαση.

Η  τραγική κατάσταση  στην οποία βρίσκεται ο ναός   και η οποία οφείλεται  στην πλήρη  εγκατάλειψη του ναού -  μνημείου,  προκαλεί το  θρησκευτικό και πολιτιστικό  συναίσθημα  όχι μόνο  των Λευκαδίων, αλλά και όλων των ημεδαπών  και αλλοδαπών  επισκεπτών του τόπου   μας.

11. Επειδή κατά την διάταξη  του  άρθρου   45 Ν.    590/1977  περί Καταστατικού  Χάρτου  της Εκκλησίας  της Ελλάδος : « Οι ιεροί ναοί , τα εν  λατρευτική   χρήση  ιερά  σκεύη, άμφια,  λειτουργικά βιβλία  και εικόνες  αποτελούν  πράγματα  ιερά , καθιερωμένα ή  ηγιασμένα , και  ισχύουν  επ’ αυτών  αι διατάξεις  των άρθρων  966 και 971  του  Αστικού Κώδικος»

12. Επειδή αποβαλλομένου του  εναγομένου από τον χώρο του Ιερού Ναού, που  αποτελεί   Θρησκευτική  και Εθνική κληρονομιά,  θα δοθεί η δυνατότητα  της αποκατάστασης του και η παράδοση του  ως  Ιερού Ναού και μνημείου της νήσου στον Χριστώνυμο λαό της για την απρόσκοπτη τέλεση  δημόσιας λατρείας .

13. Επειδή με την αυθαίρετη προβολή εκ μέρους του εναγομένου   δήθεν ιδιοκτησιακού δικαιώματος επί του Ι. Ναού, εκ των πραγμάτων έχει ανασταλεί κάθε ενέργεια αποκατάστασης του Ιερού Ναού, ως και η τέλεση κάθε Ιερού Μυστηρίου.

14. Επειδή νομιμοποιούμαστε  να ασκήσουμε  την παρούσα και να ζητήσουμε  να αναγνωρισθεί ότι ο  εναγόμενος  ουδέν δικαίωμα κτητορικό ή ιδιοκτησιακό κατέχει επί του Ιερού Ναού του Αγ. Σπυρίδωνος ( άρθρο  29 ν. 590/1977, άρθρο 41 ΑΝ 1369/1938, άρθρο 1 ν. 1363/1938 και πλήθος άλλων διατάξεων).

15. Επειδή  συντρέχουν εξαιρετικοί λόγοι  κήρυξης της εκδοθησομένης απόφασης  προσωρινά  εκτελεστής , καθόσον κάθε καθυστέρηση   προκαλεί    βλάβη   στον Ιερό Ναό.

16. Επειδή στην αρμοδιότητα του Πολυμελούς Πρωτοδικείου κατά τις διατάξεις των άρθρων 14 και 18 Κ.Πολ.Δ. υπάγονται οι αρνητικές αγωγές καθώς και οι διαφορές που η αξία τους υπερβαίνει το ποσόν των 80.000 ευρώ. Στην δε προκειμένη περίπτωση πρόκειται για θρησκευτικό, ιστορικό και διατηρητέο μνημείο και σαφέστατα η αξία του υπερβαίνει το ποσόν των 80.001 ευρώ και ως εκ τούτου υπάγεται στην αρμοδιότητα του Πολυμελούς  Πρωτοδικείου.

Επειδή η αγωγή μας είναι νόμιμη, βάσιμη και αληθής

Για τους λόγους  αυτούς

Ζητάμε

Να αναγνωριστεί  ότι ο εναγόμενος δεν  έχει  δικαίωμα  ιδιοκτησίας  επί του ανωτέρω Ιερού Ναού και ότι, ακόμη  και κτητορικό δικαίωμα να είχε,  αυτό έχει αφαιρεθεί, δυνάμει της ανωτέρω  αποφάσεως με αριθμό 899 / 6-12-2007 του Μητροπολίτη της Ιεράς Μητροπόλεως Λευκάδας και Ιθάκης .

Να παύσει ο εναγόμενος να εμποδίζει την πρόσβαση ημών και την πρόσβαση των πιστών εντός του Ιερού Ναού, και να υποχρεωθεί να μας παραδώσει τα κλειδιά της εισόδου του Ιερού Ναού,  άλλως να διαταχθεί η βίαιη αποβολή του  και η εγκατάστασή μας σ’  αυτόν .

Να απειληθεί  σε  βάρος του εναγομένου  χρηματική ποινή  ποσού  5.900 ευρώ  και  προσωπική κράτηση  ενός έτους  για κάθε παραβίαση της αποφάσεως που θα εκδοθεί.

Να κηρυχθεί η  εκδοθησομένη απόφαση  προσωρινά εκτελεστή.

Να καταδικαστεί ο εναγόμενος στα δικαστικά  μας έξοδα  και αμοιβή του πληρεξουσίου  μας δικηγόρου .

Λευκάδα,  6  Μαΐου  2010

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος

Όλυμπος   Παρασκευάς

Δικηγόρος

Δημάρχου  Βερροιώτη  31 -  31100   Λευκάδα

6977550676 - 2645025070

 

Τελευταία Ενημέρωση ( Δευτέρα, 17 Μάιος 2010 13:14 )
 

FAIL (the browser should render some flash content, not this).

 


FAIL (the browser should render some flash content, not this).

Customer Feedback
Feedback Analytics